Mỗi mùa nước lên, người dân đồng bằng Bắc Bộ lại nhớ đến một cuộc giao tranh từ thuở các vua Hùng dựng nước: trận chiến giữa thần núi Sơn Tinh và thần nước Thủy Tinh. Câu chuyện không chỉ để kể cho trẻ nhỏ. Nó chứa trong mình kinh nghiệm trị thủy, cách chọn thế đất và triết lý “núi” và “nước” của người Việt cổ.
Cuộc kén rể của vua Hùng
Truyền thuyết kể rằng vua Hùng thứ mười tám có người con gái tên Mị Nương, nhan sắc tuyệt trần. Nhà vua muốn kén chồng xứng đáng cho con thì có hai chàng trai đến cầu hôn. Một người là Sơn Tinh ở núi Tản Viên, vẫy tay về phía đông thì phía đông nổi cồn bãi, vẫy tay về phía tây thì phía tây mọc lên đồi núi. Người kia là Thủy Tinh ở vùng biển, gọi gió gọi mưa, làm nước dâng thành sóng lớn.
Hai người tài ngang nhau, vua Hùng bèn ra điều kiện: ai mang sính lễ đến trước thì được rước dâu. Sính lễ gồm voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao. Đó là những thứ vừa hiếm vừa khó tìm, nhưng ở rừng núi lại gần với Sơn Tinh hơn.
Nước dâng cao bao nhiêu, núi cao bấy nhiêu
Sơn Tinh đến trước, được rước Mị Nương về núi. Thủy Tinh đến sau, nổi giận, hô mưa gọi gió đuổi theo, dâng nước đánh thành Phong Châu. Sơn Tinh không hề nao núng. Nước dâng cao bao nhiêu, thần dời đồi núi cao bấy nhiêu. Hai bên đánh nhau nhiều ngày đêm, rốt cuộc Thủy Tinh kiệt sức, đành rút quân. Nhưng mối thù vẫn còn, nên hằng năm cứ vào tháng bảy, tháng tám, nước lại dâng lên đòi lại mối hận xưa.
Đằng sau câu chuyện thần thoại, người xưa gửi gắm kinh nghiệm thật: ở vùng châu thổ sông Hồng, mùa lũ đến đều đặn, và người ta chỉ sống yên bằng cách đắp đê, lên đồi, chọn đất cao. “Sơn Tinh thắng Thủy Tinh” là ước nguyện chế ngự nước của cả một dân tộc làm nông nghiệp lúa nước.
Núi Tản Viên và đền thờ Sơn Thánh
Núi Tản Viên, còn gọi là núi Ba Vì, nằm ở phía tây Hà Nội, có ba đỉnh nổi tiếng và đỉnh cao nhất hơn một nghìn hai trăm mét. Trên đỉnh có đền thờ Tản Viên Sơn Thánh. Trong tâm thức dân gian, ngài là vị thần đứng đầu trong bốn vị “Tứ bất tử” của tín ngưỡng Việt Nam, cùng Thánh Gióng, Chử Đồng Tử và Mẫu Liễu Hạnh. Đây là truyền thuyết và tín ngưỡng dân gian, không phải sử liệu được kiểm chứng.
Bài học phong thủy từ thế núi và nước
Theo quan niệm phong thủy, “sơn” (núi) chủ về tĩnh, về nơi tựa vững; “thủy” (nước) chủ về động, về tài lộc. Một thế đất đẹp cần có cả hai: lưng tựa núi, mặt hướng nước, nhưng nước không được ập vào quá mạnh. Chuyện Sơn Tinh – Thủy Tinh nhắc ta rằng sự hài hòa mới là điều cốt yếu: núi cao mà thiếu nước thì khô cằn, nước nhiều mà không có núi chế thì thành họa. Đây là cách hiểu của phong thủy truyền thống, mang tính tham khảo văn hóa.
Với người làm nhà, mua đất, ngày nay điều ấy còn nguyên giá trị: trước khi chọn một mảnh đất gần sông suối, hãy hỏi người địa phương về mùa lũ, xem địa hình cao thấp, đừng chỉ nhìn “thế đẹp” trên giấy.
Sách tham khảo
Quý vị quan tâm phong thủy và kinh dịch có thể tham khảo bộ sách: Combo 3 sách Kinh Dịch – Phong Thủy – Nhân Tướng.
Nguồn: tổng hợp từ truyền thuyết dân gian Việt Nam về Sơn Tinh – Thủy Tinh và các tài liệu giới thiệu núi Ba Vì, viết lại bởi Phong Thủy Sư Lê Thanh Nhàn – phongthuydatviet.com. Ảnh minh họa lấy từ Wikimedia Commons, ghi tác giả và giấy phép dưới từng ảnh.
